واقعی یا ساختگی؟ دوازده واژه انگلیسی که شبیه شوخیاند
انگلیسی فهرست بلندی از واژههای واقعی دارد که انگار همان لحظه سرهم شدهاند. این دوازدهتا از آنهاست: هشتتا از فرهنگ لغت، چهارتا ساختهشده برای این مقاله.
برخی واژههای انگلیسی قرنهاست در فرهنگهای لغت آمدهاند و باز هم بداهه به نظر میرسند. برخی دیگر به همان اندازه پذیرفتنی به نظر میآیند و هیچ معنایی ندارند.
این دوازده واژه است. هشتتا واقعیاند و چهارتا برای این مقاله ساخته شدهاند. برای هر کدام واقعی یا ساختگی را انتخاب کنید.
- kerfuffle واقعی هیاهو و آشوب. احتمالاً از واژه اسکاتلندی carfuffle به معنای «به هم ریختن».
- grombulous ساختگی ساختگی. طوری به گوش میرسد که انگار باید به معنای «غرغرو و غرّان» باشد، و همین آن را باورپذیر میکند.
- snollygoster واقعی آدم زرنگ و بیاصول، بهویژه سیاستمدار. اصطلاح عامیانه آمریکایی از قرن نوزدهم.
- widdershins واقعی خلاف حرکت خورشید، یعنی خلاف جهت عقربههای ساعت. زمانی گمان میکردند چرخیدن به دور کلیسا در این جهت بدشگون است.
- fozzlewick ساختگی ساختگی. هر تکهاش انگلیسی به نظر میرسد، اما کلش هیچ معنایی ندارد.
- collywobbles واقعی دلشوره و آشوب دل، یا دلدرد. احتمالاً ترکیبی بازیگوشانه از colic (قولنج) و wobble (لرزیدن).
- mumpsimus واقعی کسی که پس از گوشزد شدن اشتباهش باز بر آن پافشاری میکند، یا خودِ آن اشتباه. از داستانی قدیمی درباره کشیشی که در مراسم لاتینی بهجای sumpsimus سرسختانه mumpsimus میگفت.
- plimbersnatch ساختگی ساختگی، با اشارهای به bandersnatch لوئیس کارول. تکههای واقعینما جعلیهای باورپذیر میسازند.
- taradiddle واقعی دروغی کوچک، یا یاوهگویی پرطمطراق. بهصورت tarradiddle هم نوشته میشود.
- flibbertigibbet واقعی آدم سبکسر و پرحرف. در «شاه لیر» نام یکی از شیاطین است.
- quibbletoff ساختگی برای همین آزمونک ساخته شده. اما quibble («ایراد بنیاسرائیلی گرفتن») واژهای واقعی است و ترفند همینجاست.
- gardyloo واقعی فریاد هشدار در ادینبورگ قدیم پیش از آنکه آب کثیف را از پنجره به کوچه بریزند. از عبارت فرانسوی gardez l’eau به معنای «مواظب آب باشید».
چرا جعلیها اینقدر واقعی به نظر میرسند
مغز شما واژه را حرف به حرف با فرهنگ لغتی درونی مقایسه نمیکند. اول میپرسد آیا این رشته از صداها از آن جنس چیزهایی است که در انگلیسی گفته میشود. grombulous آغازی آشنا (grumble، grumpy) و پایانی آشنا (fabulous، nebulous) دارد، پس از نخستین آزمون میگذرد. widdershins که کاملاً واقعی است، ساختی غیرعادی دارد و برای همین ساختگی به نظر میرسد.
زبانشناسان به این الگوها واجآرایی میگویند: قاعدههایی که تعیین میکنند کدام صداها در یک زبان میتوانند کنار هم بیایند. واژه ساختگیای که از این قاعدهها پیروی کند انگلیسی به گوش میرسد. واژه واقعیای که آنها را زیر پا بگذارد، حتی پس از قرنها کاربرد، بیگانه مینماید.
چرا آزمون واژه ساختگی دارد
همین غریزه دلیل آن است که TestYourVocab واژههای ساختگی را میان واژههای واقعی پنهان میکند. وقتی مطمئن نیستید، حسِ «درست به نظر میرسد» وسوسهانگیز است. واژههای ساختگی میسنجند این وسوسه چند بار پیروز میشود، و نمره شما طوری تنظیم میشود که حدس زدن به صرفه نباشد. صفحه نتیجه شما همه آنهایی را که انتخاب کردهاید نشان میدهد.
قاعدهای ساده برای آزمون: اگر نمیتوانید بگویید واژهای چه معنایی دارد، انتخابش نکنید، هر قدر هم آشنا به گوش برسد.